Logo PCCC Pin ĐiệnPCCC PIN ĐIỆN
Trang chủ›Cẩm nang›Cách sử dụng bình chữa cháy đúng cách

Cách sử dụng bình chữa cháy đúng cách

Cách sử dụng bình chữa cháy bột, CO₂, gốc nước, bình mini và bình ném qua 4 bước: rút chốt, nhắm gốc lửa, bóp cò, quét đều. Kèm lỗi khiến bình không phun.

Mạnh Tuấn · 23 tháng 10, 2026 · Cập nhật 11 tháng 11, 2026 · 12 phút đọc

Cách sử dụng bình chữa cháy — người cầm bình rút chốt, hướng vòi phun vào gốc lửa

Khi đám cháy vừa bùng lên, người đứng cạnh chỉ có vài giây để quyết định. Nếu chưa từng cầm bình, nhiều người loay hoay với chốt an toàn hoặc phun vào ngọn lửa thay vì gốc lửa, vì vậy bình hết mà lửa vẫn cháy. Bài viết này hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy đúng cách cho từng loại bình phổ biến trong nhà và văn phòng: bình bột, bình CO₂, bình gốc nước, bình mini và bình ném. Ngoài ra, bài nêu những lỗi khiến bình không phun và thời điểm nên bỏ bình để thoát ra ngoài.

Cách sử dụng bình chữa cháy trong 4 bước

Nhìn chung, bình chữa cháy xách tay dạng bóp cò đều dùng theo cùng một trình tự. Anh/chị có thể nhớ nhanh bằng bốn động tác: rút – nhắm – bóp – quét.

  1. Rút chốt an toàn. Trước tiên, một tay giữ cổ bình, tay kia rút mạnh chốt hãm ra khỏi van.
  2. Nhắm vào gốc lửa. Tiếp theo, hướng vòi hoặc loa phun vào phần chân ngọn lửa, nơi vật liệu đang cháy, không nhắm vào phần lửa bốc cao.
  3. Bóp cò. Sau đó, bóp mạnh và giữ đều tay để chất chữa cháy phun liên tục.
  4. Quét đều. Cuối cùng, đưa vòi qua lại phủ kín vùng cháy cho đến khi lửa tắt hẳn.

Bước 1: rút chốt an toàn ra khỏi van bình chữa cháy

Bước 2: hướng vòi phun vào gốc lửa, không nhắm vào phần lửa bốc cao

Bước 3: bóp cò, đứng đầu hướng gió, cách đám cháy khoảng 1,5 đến 2 mét

Bước 4: quét vòi qua lại phủ kín vùng cháy đến khi lửa tắt hẳn

Trước khi rút chốt, anh/chị nên liếc nhanh đồng hồ áp suất nếu bình có đồng hồ. Kim nằm ở vùng xanh nghĩa là bình đang đủ áp để phun. Đây cũng là bước đầu tiên trong hướng dẫn sử dụng của các bình bột và bình gốc nước mà chúng tôi phân phối.

Trước khi dùng bình: ba việc cần làm trong vài giây

Thực tế, bình chữa cháy xách tay chỉ dành cho đám cháy mới phát sinh, quy mô nhỏ. Vì thế, trước khi lao vào dập lửa, anh/chị cần làm ba việc sau.

Thứ nhất, báo động và gọi 114. Hãy hô to cho mọi người trong nhà biết, đồng thời nhờ một người gọi 114. Việc dập lửa và việc gọi cứu hỏa nên diễn ra song song.

Thứ hai, ngắt nguồn điện, nguồn gas nếu làm được. Đặc biệt, với đám cháy liên quan đến ổ cắm, tủ điện hay bếp gas, việc ngắt cầu dao hoặc khóa van gas giúp lửa không bùng trở lại.

Thứ ba, chọn chỗ đứng an toàn. Anh/chị nên đứng sao cho lối thoát nạn nằm phía sau lưng, nhờ đó luôn có đường rút lui. Ngoài trời, hãy đứng ở phía đầu gió để khói và chất chữa cháy không tạt vào mặt.

Đứng cách bao xa và phun trong bao lâu?

Khoảng cách phun và thời gian phun khác nhau theo từng loại bình. Thông số dưới đây lấy từ trang sản phẩm của chính các bình chúng tôi phân phối:

BìnhKhoảng cách phunThời gian phun
Bình bột Defire 4kg3–5 m15 giây
Bình CO₂ ABFire 3kgkhoảng 3 mtrên 8 giây
Bình gốc nước ABFire 3L4–5 mtừ 30 giây
Bình gốc nước Dolphin 1Ltừ 2 mtừ 12 giây
Bình gốc nước ABFire mini 950 ml1–3 mtừ 8 giây

Có thể thấy, một bình xách tay chỉ phun trong khoảng 8–30 giây. Vì vậy, anh/chị cần tiến lại gần trong tầm phun ghi trên nhãn, nhắm đúng gốc lửa rồi mới bóp cò. Nếu phun từ quá xa, phần lớn chất chữa cháy rơi ra ngoài và bình hết trước khi lửa tắt.

Cách dùng từng loại bình có gì khác?

Bốn bước cơ bản giống nhau, tuy nhiên mỗi loại bình có vài điểm riêng cần nhớ. Nếu chưa phân biệt được các loại, anh/chị có thể đọc trước bài các loại bình chữa cháy và cách phân biệt.

Bình chữa cháy bột

Bình bột ABC dập được đám cháy chất rắn, chất lỏng và chất khí. Khi phun, anh/chị bóp cò mạnh, đều tay, đồng thời lắc nhẹ bình để bột phân tán đều. Sau khi lửa tắt, khu vực sẽ phủ một lớp bột cần vệ sinh. Đặc biệt, với máy tính, thiết bị điện tử, cặn bột có thể làm hư hại thiết bị (TCVN 7435-1 mục 6.3.6).

Sản phẩm liên quan

Bình bột Defire 4kg — phun xa 3–5 m, có đồng hồ áp suất →

Bình chữa cháy CO₂

Bình CO₂ không có đồng hồ áp suất và phun qua một loa phun hình phễu. Khi dùng, anh/chị cầm vào tay cầm của loa, tuyệt đối không cầm trực tiếp vào loa, bởi khí CO₂ thoát ra làm loa lạnh rất nhanh và có thể gây bỏng lạnh. Ngoài ra, khí CO₂ làm giảm nồng độ oxy, do đó sau khi dùng trong phòng kín cần mở cửa thông gió ngay và không ở lại lâu trong phòng.

Bình CO₂ hợp với tủ điện, phòng máy chủ vì không để lại cặn. Tuy nhiên, với đám cháy chất rắn như gỗ, giấy, vải, anh/chị nên có thêm bình bột hoặc bình gốc nước.

Sản phẩm liên quan

Bình CO₂ ABFire 3kg — cho tủ điện, phòng máy →

Bình chữa cháy gốc nước

Bình gốc nước dùng như bình bột: kiểm tra đồng hồ, rút chốt, nhắm gốc lửa và bóp cò. Ưu điểm là phun xong không để lại bụi, nhờ đó dễ vệ sinh khu vực bếp, phòng ngủ hay góc sạc xe. Với đám cháy thiết bị điện, chỉ nên dùng bình có nhãn ghi rõ dùng được cho đám cháy điện; nội dung này có trong bài cháy điện dùng bình chữa cháy gì.

Bình mini cầm một tay

Bình mini như ABFire mini 950 ml hay Dolphin 1L dùng đúng bốn bước trên, chỉ khác là cầm gọn trong một tay. Do thời gian phun ngắn, anh/chị nên tiến lại gần trong tầm phun ghi trên nhãn (ABFire mini phun xa 1–3 m) và phun dứt khoát vào gốc lửa. Đặc biệt, bình mini là loại dùng một lần: đã phun thì thay bình mới, không nạp lại.

Bình ném

Bình ném như Dolphin 680 ml không có chốt, không có vòi. Khi có cháy, anh/chị lấy bình ra, đứng ở khoảng cách an toàn, nhắm vào gốc lửa và ném mạnh vào vùng cháy để vỏ bình vỡ, dung dịch phủ lên đám cháy. Nhờ thao tác đơn giản, người lớn tuổi và trẻ lớn đều dùng được.

Chăn chống cháy

Chăn chống cháy hợp với đám cháy nhỏ như chảo dầu. Trước tiên, kéo quai lấy chăn khỏi túi, hai tay cầm hai góc trên và che trước người. Sau đó, trùm kín chăn lên đám cháy và giữ nguyên vài phút cho tới khi lửa tắt hẳn rồi mới nhấc ra.

Vì sao bình không phun? Các lỗi hay gặp

Thực tế, phần lớn trường hợp "bình không phun" xuất phát từ thao tác hoặc từ việc bình không được kiểm tra định kỳ. Bảng dưới tổng hợp các lỗi thường gặp và cách xử lý:

Hiện tượngNguyên nhân thường gặpCách xử lý
Bóp cò không ra gìQuên rút chốt an toànRút hẳn chốt rồi bóp lại
Chốt kẹt, rút không raRút xiên hoặc giữ cò khi rútThả tay khỏi cò, giữ cổ bình, rút thẳng
Phun yếu, phun ngắt quãngBình đã tụt áp, kim nằm ngoài vùng xanhĐổi sang bình khác; sau sự cố mang bình đi kiểm tra
Phun ra nhưng lửa không tắtPhun vào ngọn lửa thay vì gốc lửa, đứng quá xaTiến lại trong tầm phun, hạ vòi xuống chân lửa
Hết bình khi lửa còn cháyĐám cháy đã vượt quá sức một bìnhDừng lại, thoát ra ngoài, chờ lực lượng chữa cháy

Để tránh hai lỗi đầu, anh/chị nên tự kiểm tra bình khoảng 30 ngày một lần theo TCVN 7435-2: xem chốt và niêm phong còn nguyên, kim đồng hồ trong vùng hoạt động, vòi không bị tắc. Chi tiết có trong bài bao lâu kiểm tra bình chữa cháy một lần. Bên cạnh đó, mỗi bình đều có hạn sử dụng in trên nhãn; cách đọc hạn và xử lý bình hết hạn có trong bài hạn sử dụng bình chữa cháy là bao lâu.

Khi nào nên bỏ bình và thoát ra ngoài?

Bình chữa cháy giúp dập đám cháy ban đầu, không thay được lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp. Vì vậy, anh/chị nên dừng lại và thoát ra ngay khi gặp một trong các dấu hiệu sau:

  • Lửa đã cao quá tầm người hoặc lan sang đồ đạc xung quanh;
  • Khói dày, cay mắt, khó thở hoặc không còn nhìn rõ lối ra;
  • Đã dùng hết một bình mà lửa chưa giảm;
  • Lối thoát nạn phía sau lưng có nguy cơ bị lửa chặn.

Khi thoát ra, hãy cúi thấp người, che mũi miệng và đóng cửa phía sau để làm chậm khói. Nếu nhà có khăn cứu sinh hoặc mặt nạ chống khói, đây là lúc dùng đến. Hướng dẫn chi tiết có trong bài thoát nạn khi nhà nhiều khói.

Sau khi dùng bình cần làm gì?

Đầu tiên, kiểm tra lại vùng cháy vài phút để chắc chắn không còn tàn lửa âm ỉ. Tiếp theo, mở cửa thông gió, nhất là khi vừa dùng bình CO₂ trong phòng kín. Sau đó, vệ sinh lớp bột nếu dùng bình bột.

Cuối cùng, bình đã phun, dù chỉ một ít, cũng không còn đủ để dùng cho lần sau. Với bình nạp lại được như bình bột, bình CO₂, anh/chị mang bình cho đơn vị có chuyên môn nạp lại. Ngược lại, với bình mini và bình ném dùng một lần, anh/chị thay bình mới.

Sản phẩm liên quan

Bình gốc nước Dolphin 3.5L — không bụi, dễ vệ sinh sau khi dùng →

Tập dùng bình trước khi có sự cố

Hướng dẫn vận hành của bình chữa cháy xách tay phải được ghi trên nhãn hoặc in trực tiếp trên thân bình (TCVN 7026:2025 mục 10.2). Vì vậy, ngay khi nhận bình, cả nhà nên cùng đọc nhãn, chỉ cho nhau vị trí chốt, cò và vòi phun. Ngoài ra, hãy đặt bình ở chỗ dễ thấy, dễ lấy, gần lối ra vào, theo hướng dẫn trong bài vị trí đặt bình chữa cháy đúng quy định.

PCCC Thanh Bình Hà Nội cung cấp đủ các dòng bình bột, bình CO₂, bình gốc nước, bình mini và bình ném chính hãng. Nếu chưa chắc nên chọn loại nào cho bếp, cho văn phòng hay cho góc sạc xe điện, anh/chị gọi hoặc nhắn Zalo 0372 563 946 để được tư vấn. Các dòng bình hiện có nằm ở trang bình chữa cháy bột, bình chữa cháy CO₂ và bình chữa cháy gốc nước.

FAQ

Các bước sử dụng bình chữa cháy là gì? Có bốn bước: rút chốt an toàn, hướng vòi vào gốc lửa, bóp cò đều tay và quét qua lại cho đến khi lửa tắt hẳn. Trước khi rút chốt, nên xem kim đồng hồ áp suất nằm ở vùng xanh.

Khi sử dụng bình chữa cháy nên đứng ở vị trí nào? Nên đứng sao cho lối thoát nạn ở phía sau lưng, trong tầm phun ghi trên nhãn bình. Ngoài trời, hãy đứng ở phía đầu gió để khói không tạt vào mặt.

Nhắm vòi phun vào đâu? Nhắm vào gốc lửa, tức phần vật liệu đang cháy ở chân ngọn lửa. Phun vào phần lửa bốc cao gần như không có tác dụng.

Cách sử dụng bình chữa cháy mini có gì khác? Bình mini dùng đúng bốn bước nhưng cầm một tay và phun trong thời gian ngắn, vì vậy cần tiến lại gần và nhắm chính xác trước khi bóp. Bình mini dùng một lần, phun xong thì thay bình mới.

Bình CO₂ có dùng trong phòng kín được không? Có thể dùng, nhưng không cầm trực tiếp vào loa phun để tránh bỏng lạnh. Sau khi dùng, cần mở cửa thông gió ngay vì khí CO₂ làm giảm nồng độ oxy trong phòng.

Bình đã xịt một ít có dùng tiếp được không? Không nên. Bình đã phun cần nạp lại (với bình nạp lại được) hoặc thay mới (với bình mini, bình ném) để bảo đảm đủ lượng chất chữa cháy cho lần sau.


Bài cập nhật ngày 11/11/2026. Thông số khoảng cách và thời gian phun lấy từ thông tin sản phẩm do Công ty TNHH MTV Thanh Bình – BCA cung cấp. Nội dung kỹ thuật trích theo TCVN 7435-1 (mục 6.3.6), TCVN 7435-2 (mục 4.2) và TCVN 7026:2025 (mục 10.2).

Zalo0372 563 946