Trong hỏa hoạn nhà ở, khói thường tới trước lửa. Vì vậy, kỹ năng thoát nạn khi nhà nhiều khói quyết định phần lớn kết quả. Bài viết trình bày thứ tự xử lý trong ba phút đầu, cùng những sai lầm khiến nhiều người mất cơ hội ra ngoài.
Vì sao khói nguy hiểm hơn lửa?
Khói gây ra ba vấn đề cùng lúc. Trước tiên, khói làm mất tầm nhìn, khiến người trong nhà không xác định được hướng ra. Tiếp theo, khói chứa khí độc gây ngạt và làm giảm khả năng phán đoán. Cuối cùng, nhiệt độ cao trong khói gây tổn thương đường hô hấp.
Đáng chú ý, khói lan nhanh hơn lửa rất nhiều. Trong nhà ống, cầu thang hở hoạt động như một ống khói. Do đó, khói từ tầng một có thể tràn lên tầng ba chỉ sau ít phút.
Ba phút đầu: thứ tự xử lý
Nguyên tắc xuyên suốt là người trước, tài sản sau.
Bước 1 — Báo động và gọi 114
Trước tiên, hô to để mọi người trong nhà biết. Sau đó, gọi ngay 114. Khi gọi, anh chị nói rõ địa chỉ, số tầng, số người còn trong nhà.
Nhiều người mất thời gian quý giá vì cố dập lửa trước rồi mới gọi. Thực tế, hai việc này nên diễn ra song song nếu có từ hai người trở lên.
Bước 2 — Đánh giá nhanh quy mô
Tiếp theo, quyết định dập hay thoát. Câu hỏi đơn giản: đám cháy còn nhỏ và anh chị có đứng giữa nó với lối ra không?
Nên dùng bình chữa cháy khi: lửa còn trong phạm vi nhỏ, khói chưa dày, và đường thoát phía sau lưng vẫn thông.
Nên thoát ngay khi: khói đã dày, lửa lan lên trần, hoặc anh chị phải đi vòng qua đám cháy để ra ngoài.
Bước 3 — Bảo vệ đường thở
Trước khi di chuyển, hãy che đường thở. Khăn cứu sinh chống khói là phương án nhanh nhất: xé túi, trùm kín từ đỉnh đầu xuống, chỉnh che kín mũi và miệng.
Nếu không có sẵn, khăn vải thấm nước cũng giúp phần nào. Tuy nhiên, hiệu quả lọc thấp hơn hẳn và thời gian bảo vệ rất ngắn.
Sản phẩm liên quan
Khăn cứu sinh chống khói độc Elephant 114 →
Bước 4 — Di chuyển đúng cách
Khói tích tụ từ trần xuống. Vì thế, lớp không khí gần sàn thường sạch hơn. Anh chị nên cúi thấp người, thậm chí bò nếu khói quá dày.
Ngoài ra, hãy men theo tường để giữ phương hướng. Trong khói dày, việc đi giữa phòng rất dễ khiến người ta mất hướng.
Cuối cùng, đóng cửa lại phía sau khi rời khỏi phòng. Cánh cửa đóng làm chậm đà lan của lửa và khói đáng kể.
Thoát nạn khi nhà nhiều khói mà lối ra đã chặn
Đôi khi lối thoát đã bị chặn. Trường hợp này, mục tiêu chuyển sang cầm cự chờ lực lượng cứu hộ.
Trước tiên, vào phòng có cửa sổ hướng ra ngoài, đóng chặt cửa phòng.
Tiếp theo, chèn khe cửa bằng khăn hoặc chăn, ưu tiên loại thấm nước. Việc này làm chậm khói tràn vào.
Sau đó, ra ban công hoặc cửa sổ, phát tín hiệu bằng đèn pin, vải sáng màu hoặc tiếng động.
Cuối cùng, gọi lại 114 để báo chính xác vị trí mình đang ở.
Những sai lầm thường gặp
Dưới đây là các lỗi khiến nhiều người mất cơ hội thoát nạn khi nhà nhiều khói:
| Sai lầm | Vì sao nguy hiểm |
|---|---|
| Quay lại lấy tài sản | Vài chục giây quay lại đủ để khói chặn lối ra |
| Chạy thẳng đứng trong khói | Lớp khói đặc và nóng nhất nằm phía trên |
| Mở cửa mà không kiểm tra | Cửa nóng nghĩa là lửa ở ngay bên kia |
| Trốn trong nhà vệ sinh kín | Không có lối thoát và thường không có cửa sổ |
| Dùng thang máy | Thang máy có thể mất điện, dừng ngay tầng cháy |
Về mục thứ ba, cách kiểm tra khá đơn giản. Trước khi mở, anh chị chạm mu bàn tay vào cánh cửa và tay nắm. Nếu thấy nóng, hãy tìm lối khác.
Chuẩn bị trước để tăng cơ hội
Nhìn chung, phần lớn việc chuẩn bị nằm ở giai đoạn trước khi có cháy:
- Khăn cứu sinh cho từng thành viên, để ở đầu giường và gần cửa ra vào
- Đèn pin ở vị trí cố định, ai cũng biết chỗ
- Lối thoát thứ hai luôn thông thoáng, không khóa cố định
- Búa thoát hiểm nếu nhà có chuồng cọp hoặc cửa kính
- Điểm tập kết bên ngoài, cả nhà thống nhất trước
- Tập thử vài lần, đặc biệt với gia đình có trẻ nhỏ
Sản phẩm liên quan
Bình gốc nước mini ABFire — xử lý đám cháy vừa bùng →
← Quay lại cẩm nang chính: An toàn cháy nổ gia đình
→ Đọc thêm: Khăn cứu sinh hay mặt nạ phòng độc?
FAQ
Khi nhà nhiều khói nên bò hay đi? Anh chị nên cúi thấp người, bò nếu khói quá dày. Lý do là khói tích tụ từ trần xuống, cho nên không khí gần sàn sạch hơn.
Có nên dùng khăn ướt che mũi không? Khăn ướt giúp phần nào khi không có gì khác. Tuy nhiên, hiệu quả lọc thấp và thời gian bảo vệ ngắn, vì vậy khăn cứu sinh chuyên dụng vẫn tốt hơn.
Gọi cứu hỏa số mấy? Số 114. Khi gọi, anh chị cần nói rõ địa chỉ, số tầng và số người còn mắc kẹt.
Có nên mở cửa sổ cho thoáng khói không? Việc này cần cân nhắc. Mở cửa sổ đôi khi tạo thêm luồng khí khiến lửa bùng mạnh hơn. Ngược lại, khi anh chị mắc kẹt và cần phát tín hiệu, cửa sổ lại là lối liên lạc quan trọng.
Bài cập nhật ngày 12/09/2026. Thông số khăn cứu sinh trích theo tài liệu sản phẩm Elephant 114. Các hướng dẫn kỹ năng trong bài mang tính tham khảo chung; anh chị nên tham gia tập huấn PCCC tại địa phương để thực hành trực tiếp.